Niets en niemand

In de eerste week van mei herdenken we dingen die niet iedereen meer iets zeggen. Daarom stel ik de vraag: Wat willen we nou precies als we herdenken? 

Nog een keer stel ik de vraag, nu ietsje anders: waarom herdenken we? Het mag niet zo zijn dat een mooie plechtigheid het doel is van een herdenking. Dan zouden we doel en middel door elkaar halen.

Herdenken is geen doel maar een middel om opnieuw aan iets te denken, her-denken dus. Maar hoe doe je dat als je iets alleen kent uit boeken of van verhalen die jou uit de tweede of derde hand zijn verteld? Er zijn steeds minder mensen die nog zelf herinneringen hebben aan hoe het was om niet vrij te zijn in de wereldoorlog die we herdenken. 

Meer dan eens heb ik mijzelf de vraag gesteld of ik onder dreiging van een kogel nog steeds zo hard blijf roepen over de idealen waar ik in geloof. Misschien zal ik niet roepen, maar het DNA waaruit we bestaan wordt niet enkel gevormd door onze heldendaden maar zeker ook door onze tekortkomingen, onze stilte, ons wegkijken. Daar hebben we maar mee te leven.

Wanneer de werkelijkheid anders is dan zoals ik vind dat hij zou moeten zijn, dan is er een ander die bepaalt wat ik wel en niet mag doen en denken. Wij hebben in dit land de vrijheid om te doen en te denken en te zeggen wat we willen. Daarbij zet ik van mijn kant de duidelijke kanttekening dat je daardoor niets en niemand mag beschadigen. Niets en niemand beschadigen doet recht aan de vanuit mijn opvoeding meegekregen opdracht om deze aarde en alles wat zich erin en erop bevindt te beschermen en te bewaren.

Deze opdracht betekent niet dat dat ook de norm is in de rest van de wereld. Wanneer woorden tekortschieten gaan mensen vaak over op de taal van geweld. Die taal van geweld wordt gesproken door mensen die blind zijn voor de eigenheid van de mens die naast je staat. Elkaar serieus nemen is in mijn ogen dat we van elkaar accepteren dat we er niet allemaal hetzelfde uitzien, dat jij niet hetzelfde eet als ik, dat ik niet op dezelfde manier geloof als jij. En dat dat allemaal naast elkaar mag bestaan zonder dat wij daar een oordeel over hebben.

Als ik her-denk, wil ik in liefde en respect denken, opnieuw denken, aan al die mensen die rechtop zijn blijven staan voor hun recht om anders te zijn, om zichzelf te zijn.